Offer ending soon
Use code CLAIM65 to get 65% off
‘बेटी बचाओ बेटी पढाओ’ मोहिमेचा एक भाग म्हणून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी ‘सुकन्या समृद्धि योजना’ ही योजना प्रत्यक्षात आणली आहे.हे अभियान, वरील उद्दीष्टांच्या अनुषंगाने “बालिका समृध्दी योजना” अनुवादित करते. २२ जानेवारी २०१५ रोजी हरियाणातील पानीपत येथे ती सुरू करण्यात आली.
| गुंतवणूक मूल्य | किमान मूल्य – २५० रुपये आणि कमाल मूल्य १.५ लाख रुपये प्रतिवर्ष |
| चालू वार्षिक व्याजदर | वर्षाला ८% |
| मॅच्युरिटी मूल्य | गुंतवणूक मूल्यानुसार बदल होईल |
| मॅच्युरिटी कालावधी | गुंतवणूक तारखेपासून २१ वर्षे |
आपल्या देशात बाल लिंग गुणोत्तर कमी होणे हा मुद्दा अधोरेखित करण्यासाठी केंद्र सरकारने २२ जानेवारी २०१५ रोजी एक सामाजिक मोहीम सुरू केली.‘बेटी बचाओ, बेटी पढाओ’ (बीबीबीपी) ही मोहीम ‘मुली वाचवा, मुली शिकवा’ हा संदेश देते.हा एक राष्ट्रीय उपक्रम आहे जो महिला आणि बालविकास मंत्रालय, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय आणि मनुष्यबळ विकास मंत्रालयाने संयुक्तपणे राबवला आहे.
खालील उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी बीबीबीपी योजना आहे :
एसएसवाय चा उद्देश मुलींच्या शिक्षण आणि विवाहाशी संबंधित एक मोठी समस्या दूर करणे हा आहे. भारतातील मुलींसाठी योग्य शिक्षण आणि काळजीमुक्त विवाहासाठी निधी उभारण्यासाठी तिच्या पालकांना सुविधा देऊन तिचे भवितव्य सुरक्षित ठेवण्यावर भर देण्यात आला आहे. एसएसवाय ने याच उद्देशाने सुकन्या समृद्धी खाते सुरू केले आहे.
एसएसवाय खाते उघडणे
एका मुलीचे फक्त एकच एसएसवाय खाते असू शकते.पोस्ट ऑफिस किंवा अधिकृत व्यावसायिक बँकेच्या कोणत्याही शाखेत एसएसवाय खाते उघडता येते. मुलगी जन्माच्या वेळे पासून 10 वर्षा वयाच्या दरम्यान कोणत्याही क्षणी ते उघडले जाऊ शकते.
एसएसवाय चे लाभार्थी
भारतात राहणारी कोणतीही मुलगी, परिपक्वता / बंद होईपर्यंत खाते उघडताना एसएसवाय अंतर्गत लाभार्थी आहे.
एसवाय अंतर्गत ठेवी
मुलगी १८ वर्ष पूर्ण होईपर्यंत पालक रक्कम जमा करू शकतो आणि खाते चालवू शकतो. मुलीचे वय १८ वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर त्याच मुलीने तिचे एसएसवाय खाते चालवणे अनिवार्य आहे.एसवाय खात्यासाठी किमान रक्कम २५० रुपये (पूर्वीची रक्कम 1,000 रुपये होती), त्यानंतर रु. ५० च्या पटीत आणि प्रत्येक वित्तीय वर्षात १५ वर्षापर्यंत १,५०,००० रुपये कमाल मर्यादा आहे. रोख, चेक, डिमांड, डिमांड ड्राफ्ट किंवा ऑनलाईन ट्रान्सफरद्वारे तुम्ही जमा करू शकता.
ठेवींवरील व्याज
आर्थिक वर्ष २०२३-२४ च्या पहिल्या तिमाहीसाठी, म्हणजे १ एप्रिल २०२३ ते ३१ जून २०२३ साठी वर्षाला ८% व्याज दर. ‘मूलभूत अंतर्गत खात्यात' (जेथे प्रति वर्ष किमान रु. २५० जमा केले गेले नाहीत) मधील संपूर्ण ठेव, जी विहित वेळेत नियमित केली जात नाही, ते खात्याच्या पूर्ण मुदतपूर्तीपर्यंत व्याज देतील .'मूलभूत अंतर्गत खाते' मूलभूत अंतर्गत १५ वर्षात खाते उघडणे नियमित केले जाऊ शकते, ज्यामध्ये ५० रुपये प्रति पूर्वनिर्धारित दंड आकारला जातो.
SSY चा कार्यकाळ पूर्ण झाल्यानंतर, म्हणजे खाते उघडल्यापासून २१ वर्षानंतर कोणतेही व्याज देय नाही.मूलगी अनिवासी किंवा अनिवासी भारतीय झाल्यावर कोणतीही सवलत मिळणार नाही.कमाल मर्यादेपेक्षा जास्त ठेवलेल्या कोणत्याही ठेवीवर,म्हणजे उदा. दरवर्षी १,५०,००० रुपये कोणतेही व्याज मिळणार नाही आणि कधीही खातेदाराकडून काढता येईल.
एसएसवाय चा मॅच्युरिटी कालावधी
एसएसवाय चा मॅच्युरिटी कालावधी खाते उघडल्यापासून २१ वर्षे किंवा तिचे १८ वर्ष पूर्ण झाल्यावर लग्न होई पर्यंत. पण, योगदान केवळ १५ वर्षांपर्यंत करावे लागते.त्यानंतर, एसएसवाय खाते मॅच्युरेट होईपर्यंत व्याज मिळत राहील, जरी त्यात कोणतीही रक्कम जमा केली नाही तरी.
सुकन्या समृद्धी योजनेचे फायदे
एसएसवायमध्ये गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्यासाठी एसएसएला देखील काही कर सवलती प्रदान केल्या आहेत:
‘मूलभूत अंतर्गत खात्यात' (जेथे प्रति वर्ष किमान रु. २५० जमा केले गेले नाहीत) मधील संपूर्ण ठेव, जी विहित वेळेत नियमित केली जात नाही,पोस्ट सेव्हिंग बँक खात्यावर व्याज मिळेल, जर कोणी खाते उघडले असेल तर त्या पालकाच्या मृत्युपश्चात व्याज मिळेल.
एसएसवाय खात्यावरील व्याज दर कॅलेंडर महिन्यातल्या सर्वात कमी शिल्लक राहिलेल्या रकमेच्या आधारावर मोजले जाते. महिन्याच्या पाचव्या दिवशी आणि महिन्याच्या शेवटी.प्रत्येक वित्तीय वर्षाच्या अखेरीस व्याज जमा केले जाईल.
सर्वसाधारणपणे, एसएसवाय खात्यातून मिळणारे व्याज मोजण्यासाठी आपण खालील सूत्र वापरू शकता:
A = P(1+r/n)^nt
इथे
P = प्रारंभिक जमा
r = व्याज दर
n = व्याज संयुगे वर्षांची संख्या
t = वर्षांची संख्या
A = मॅच्युरिटीच्या वेळची रक्कम
एसएसवाय खात्यावरील व्याज वार्षिक आधारावर चक्रवाढ केले जात असल्यामुळे व्यक्तीशः व्याजाची गणना करणे सोपे नाही. त्याऐवजी, तुम्ही आमच्या सुकन्या समृद्धी योजना कॅल्क्युलेटरचा वापर करून तपशील भरून मॅच्युरिटीच्या रकमेपर्यंत पोहोचू शकता, जसे की वार्षिक गुंतवणूक रक्कम, मुलीचे वय, आणि खाते सुरू होण्याचे वर्ष.
तुम्ही सहभागी बँक किंवा पोस्ट ऑफिस शाखेत सुकन्या समृद्धी योजनेचे खाते उघडू शकता.खाते उघडण्यासाठी तुम्हाला खालील पद्धती फॉलो कराव्या लागतील.
सुकन्या समृद्धी योजनेचा अर्ज
एसएसवाय खाते उघडण्याचा फॉर्म कसा दिसतो ते येथे आहे:
फॉर्म भरण्यासाठी, आपण या स्टेप्सचे अनुसरण करू शकता:
तुम्ही सहभागी बँक किंवा पोस्ट ऑफिस शाखेत सुकन्या समृद्धी योजनेचे खाते उघडू शकता. ज्या बँकेत तुमचे आधीच बचत खाते आहे त्या बँकेत तुम्हाला एसएसवाय खाते उघडणे अधिक सोयीस्कर आहे जर ती सहभागी बँकांपैकी एक असेल.तुम्ही त्या बँकेच्या संकेतस्थळावर जाऊन एसएसवाय खाते उघडण्याचा अर्ज डाऊनलोड करू शकता.एसएसवाय खाते उघडण्यासाठी तुम्हाला फॉर्म भरावा लागेल आणि सहभागी बँकेत सबमिट करावे लागेल. सहभागी बँका आहेत:
जिथे तुम्ही एसएसवाय अर्ज सबमिट केला आहे तिथे कागदपत्रे आणि पुरावे सबमिट करण्यासाठी तुम्हाला पोस्ट ऑफिस किंवा बँकेच्या शाखेत जावे लागेल. तुम्हाला खालील कागदपत्रांची छापील प्रत सबमिट करणे आवश्यक आहे:
तुम्हाला एसएसवाय खात्यासाठी ऑनलाइन पेमेंट करण्यासाठी तुमच्या स्मार्टफोनवर आयपीपीबी ऍप डाउनलोड करावे लागेल.या ऍपच्या माध्यमातून तुम्ही सूचना सेट करू शकता जेणेकरून विशिष्ट रक्कम तुमच्या एसएसवाय खात्यामध्ये ऑनलाईन हस्तांतरित केली जाईल. खालीलप्रमाणे स्टेप-दर-स्टेप माहिती दिली आहे:
स्टेप १ - तुमच्या बँक खात्यातून आयपीपीबी खात्यात पैसे हस्तांतरित करा.
स्टेप २: आयपीपीबी ऍपवर डीओपी उत्पादनावर जा आणि सुकन्या समृद्धी योजनेचे खाते निवडा.
स्टेप ३ - तुमचा एसएसवाय खाते क्रमांक आणि डीओपी कस्टमर आयडी भरा.
स्टेप ४: तुम्हाला द्यायची असलेली रक्कम आणि हप्त्याचा कालावधी निवडा.
स्टेप ५: आयपीपीबी तुम्हाला पेमेंट रुटीन यशस्वी झाल्याबद्दल सूचित करेल.
स्टेप ६ : जेव्हा ऍपद्वारे पैसे हस्तांतरित केले जातील, तेव्हा तुम्हाला सूचित करण्यात येईल.
ज्या बँकेत खाते आहे, तेथे तुम्ही एसएसवाय खात्याच्या पासबुकसह रीतसर भरलेला पैसे काढण्याचा फॉर्म बँक किंवा पोस्ट ऑफिस शाखेत सबमिट करणे आवश्यक आहे.
दावा करण्यासाठी किंवा वेळेआधीच पैसे काढण्यासाठी, तुम्हाला काही अटी पूर्ण कराव्या लागतील, जसे की लग्न खर्च किंवा मुलीच्या उच्च शिक्षणासाठी १८ वर्षे पूर्ण झाली आहेत.
मागील आर्थिक वर्षाच्या शेवटी उपलब्ध शिल्लक रकमेच्या ५०% पर्यंत खात्यातून पैसे काढता येऊ शकतात. जेव्हा मुलगी १८ वर्षांपेक्षा अधिक वर्षांची असेल किंवा १०वी उत्तीर्ण असेल तेव्हा शैक्षणिक खर्च, जसे की फी किंवा इतर शैक्षणिक खर्च भागवण्यासाठी. शैक्षणिक संस्थांमध्ये प्रवेशाचा खात्रीशीर कागदोपत्री पुरावा किंवा शुल्क स्लिप अर्ज मागे घेण्याच्या अर्जासोबत असणे आवश्यक आहे.
एका वर्षात जास्तीत जास्त एकदा पैसे काढले जाऊ शकतात, एकरकमी किंवा ५ हप्त्यांमध्ये, आणि शुल्क किंवा अन्य शुल्काच्या वास्तविक आवश्यकतेनुसार कमाल रक्कम काढता येऊ शकते.
मॅच्युरिटी वर बंद
मुलीच्या २१ वर्षांच्या पूर्णतेनंतर खाते मॅच्युअर होते आणि व्याजासह एसएसवायमधील शिल्लक रक्कम, त्या मुलीला अर्ज आणि ओळख, रहिवासी आणि नागरिकत्वाच्या कागदपत्रांचा पुरावा सादर केल्यावर दिली जाते.
मुदतपूर्व बंद
फक्त खालील प्रकरणांमध्ये मुदतपूर्व बंद करण्याची परवानगी आहे:
पोस्ट ऑफिसमधून बॅंकेत एसएसवाय खाते हस्तांतरित करण्यासाठी, या सूचनांचे अनुसरण करा:
एसएसवायमधील शिल्लक रक्कम भारतात कुठेही, पोस्ट ऑफीसपासून किंवा पर्यंत, बँकांपासून किंवा पर्यंत आणि पोस्ट ऑफिसेस दरम्यान आणि बँकांदरम्यान विनामूल्य हस्तांतरित केली जाऊ शकते.एकतर पालक किंवा मुलीच्या निवासस्थानाच्या बदलाचा पुरावा सादर केल्यावर हे केले जाऊ शकते. अन्य कोणत्याही परिस्थितीत १०० रुपये शुल्क भरून ही बदली करता येते.
पब्लिक प्रॉव्हिडण्ट फंड (पीपीएफ) ही सरकारचा पाठींबा असलेली सेवानिवृत्ती बचत योजना आहे तर, एसएसवाय ही मुलींच्या विकासासाठी अर्पण सरकारचा पाठींबा असलेली छोटी बचत योजना आहे.या दोन्ही खात्यांमध्ये करसवलती मिळतात.पीपीएफ खाते कुणीही उघडू शकते तर एसएसवाय केवळ मुलीच्या नावाने तीला १० वर्षे पूर्ण होण्याआधीच उघडू शकते.पीपीएफ शिल्लक एका मर्यादेपर्यंत काढली जाऊ शकते, तर एसएसवाय खात्यासाठी तीच असू शकत नाही.
या दोन्ही योजना वेगवेगळ्या कारणांसाठी तयार करण्यात आल्या आहेत आणि म्हणूनच या दोन योजनांमध्ये अधिक चांगला पर्याय निवडणे कठीण आहे. येथे एक टेबल आहे जो दोन्ही योजनांचे तुलनात्मक चित्र दर्शवतो.
| घटक | पब्लिक प्रॉव्हिडण्ट फंड (पीपीएफ) | सुकन्या समृद्धी योजना (एसएसवाय) |
| प्रति आर्थिक वर्ष किमान ठेव | रु. ५०० | रु.२५० |
| प्रति आर्थिक वर्ष कमाल ठेव | रु. १.५ लाख | रु. १.५ लाख |
| पात्रता निकष | कोणताही एक प्रौढ भारतीय | १० वर्षांपेक्षा कमी वयाची मुलगी |
| मॅच्युरिटी कालावधी | १५ वर्ष | २१ वर्ष |
| पेमेंट कालावधी | १५ वर्ष | १५ वर्ष |
| व्याज दर | ७.१% पी.ए. (आर्थिक वर्ष २०२३-२४ च्या पहिल्या तिमाहीत ); दरवर्षी वाढणारे | ८% पी.ए. (आर्थिक वर्ष २०२३-२४ च्या पहिल्या तिमाहीत ); दरवर्षी वाढणारे |
| कर लाभ | ईईई लाभ | ईईई लाभ |
| मुदतपूर्व पैसे काढणे | सात पाच आर्थिक वर्षे पूर्ण केल्यावर | लग्नासाठी किंवा उच्च शिक्षणासाठी मुलीला १८ वर्षे पूर्ण झाल्यावर |
भारतीय जीवन विमा महामंडळ (एलआयसी) आपल्या ग्राहकांना जीवन विमा उत्पादने देण्यासाठी प्रसिद्ध आहे. त्याचे एक उत्पादन एलआयसी कन्यादान आहे, त्याची तुलना एसएसवाय द्वारे मिळणाऱ्या लाभांशी केली जाते.या दोन्ही योजना मुलींसाठी आर्थिक संरक्षण प्रदान करतात आणि त्यांच्यासाठी शिक्षण आणि विवाह खर्च देखील समाविष्ट करतात.
एक लक्षात घेण्यासारखी बाब म्हणजे मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावरच एसएसवाय खात्याचा ऍक्सेस मिळतो, तर एलआयसी कन्यादान वडिलांच्या मृत्यूपर्यंत मुलीला ऍक्सेस देत नाही.
एलआयसी कन्यादान योजना आणि एसएसवाय यांच्यातील आणखी काही फरक इथे आहेत.
| घटक | एलआयसी कन्यादान योजना | एसएसवाय |
| खाते/पॉलिसी मालकी | पॉलिसी मुलींच्या वडिलांच्या नावावर खरेदी करायचे आहे | मुलीच्या नावावर खाते उघडले पाहिजे, आणि ती १८ वर्षांची होईपर्यंत पालकाच्या देखरेखीखाली ठेवली पाहिजे |
| पात्र नागरिकत्व | कोणत्याही मुलीचे वडील | केवळ भारतीय रहिवासी |
| वय पात्रता | पिता: १८ ते ५० वर्षांच्या मुली: किमान १ वर्ष | मुलगी १० वर्षांची होण्यापूर्वी |
| कर्जाची सुविधा | सलग तीन वर्षे प्रीमियम भरल्यानंतर याचा लाभ घेता येईल | उपलब्ध नाही |
| प्रीमियम/ठेवी मर्यादा | कमाल मर्यादा नाही | किमान रु.२५० ते रु.१.५ लाख प्रति वित्तीय वर्ष |
| मॅच्युरिटी रक्कम | किमान १ लाख रुपये कमाल मर्यादा नाही | केलेल्या ठेवींवर आधारित
|
नाही, एसएसवाय खात्यातील मॅच्युरिटी रक्कम करपात्र नसते, ती करमुक्त असते.
कलम ८०सी अंतर्गत तुम्ही एसएसवाय खात्यातील जमा रकमेसाठी १.५ लाख रुपयांपर्यंतची सूट मिळवू शकता..
सध्यातरी, तुम्ही सुकन्या समृद्धी योजना खाते ऑनलाइन अर्ज करू शकता किंवा उघडू शकता असा कोणताही मार्ग नाही.
एसएसवाय खाते बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमधून उघडल्यानंतर पासबुक जारी केले जाईल.ज्या बँकेत किंवा पीओ शाखेत तुमचे खाते आहे, शाखेला भेट देऊ शकता आणि पासबुकवर छापलेल्या खात्यातील शिल्लक संबंधित अपडेट माहिती मिळवू शकता.
सर्व बँका तुम्हाला एसएसवाय खाते तपशील ऑनलाइन ऍक्सेस करण्याची परवानगी देत नाहीत. ही सुविधा बॅंकेत उपलब्ध आहे की नाही याची खात्री करा. जर असे असेल तर बँक व्यवस्थापकाला आपल्या एसएसवाय खात्यासाठी प्रवेश आयडी आणि पासवर्ड देण्याची विनंती करा.
एसएसवाय योजनेअंतर्गत खाते उघडण्यासाठी किमान रु. २५० रक्कम आवश्यक आहे.
पोस्ट ऑफिस किंवा कोणत्याही बँकेत प्रत्येक मुलीच्या नावावर एकच खाते उघडता येते. एका कुटुंबात जास्तीत जास्त दोन मुलींसाठी हे खाते उघडले जाऊ शकते. जुळ्या किंवा तिळ्या मुलींच्या जन्माच्या वेळी एका कुटुंबात दोनहून अधिक खाती उघडली जाऊ शकतात.
एसएसवाय खात्यांसाठी देय कालावधी १५ वर्षे आहे, तर खात्यांचा मॅच्युरिटी कालावधी २१ वर्षे आहे.
तुम्हाला एसएसवाय खात्यामध्ये २५० रुपयांवरुन १.५ लाख रुपयांपर्यंतची गुंतवणूक करता येईल.
एसएसवाय खात्याची मॅच्युरिटी रक्कम तुम्ही दरवर्षी करत असलेल्या योगदानावर अवलंबून असते. पुढे, एकदा मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर शैक्षणिक कारणांसाठी किंवा लग्नाच्या खर्चासाठी तुम्ही ठेव रकमेच्या ५०% मुदतीपूर्वी काढू शकता.
तुम्ही एसएसवाय खात्यामध्ये आर्थिक वर्षातून एकदा किंवा कमी, नियमित हप्त्यामध्ये पैसे जमा करू शकता.मात्र, खाते सक्रिय ठेवण्यासाठी आणि १५ वर्षांच्या किमान देय काळासाठी तुम्ही २५०रुपये किमान देय रक्कम अदा करावी.
तुम्ही हप्त्यांमध्ये जमा करायचे ठरवल्यास, हप्त्यांमधील अंतर तुमच्या सोयीनुसार काहीही असू शकते. एका महिन्यात किंवा आर्थिक वर्षात तुम्ही किती पैसे जमा करू शकता, यावर कोणतीही मर्यादा नाही.
सुकन्या समृद्धी योजना ही मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी आणि सुरक्षित भविष्यासाठी एक समर्पित योजना आहे.प्रत्येक पालकाने या योजनेत गुंतवणूक करण्याचा विचार केला पाहिजे कारण ते एक उत्तम करदाता साधन आहे.